Vai trò, vị trí của di tích Thành cổ Quảng Trị trong quá trình phát triển KT-XH của tỉnh Quảng Trị hiện nay

Thứ ba - 16/05/2017 07:41
Thành cổ Quảng Trị là một công trình thành luỹ quân sự và là lỵ sở của Nhà Nguyễn trên địa hạt Quảng Trị. Đây cũng là trung tâm tỉnh lỵ Quảng Trị thời thuộc Pháp và Chính quyền miền Nam. Đặc biệt trong cuộc tổng tấn công và nổi dậy năm 1972, Thành cổ được cả thế giới biết đến và khâm phục bởi những chiến công hiển hách, những tấm gương chiến đấu anh dũng hy sinh trong 81 ngày đêm đánh địch tái chiếm, bảo vệ thị xã Quảng Trị của quân và dân ta.
Đoàn khách Cựu chiến binh đang thực hiện nghi lễ dâng hương hoa tại  Đài tưởng niệm trung tâm Thành cổ Quảng Trị cho đồng đội đã anh dũng hy sinh
Đoàn khách Cựu chiến binh đang thực hiện nghi lễ dâng hương hoa tại Đài tưởng niệm trung tâm Thành cổ Quảng Trị cho đồng đội đã anh dũng hy sinh
Với ý nghĩa và tầm vóc chiến công đã được đúc kết bằng xương máu của hàng vạn chiến sĩ cả nước và quân dân Quảng Trị anh hùng, cũng như để bảo tồn một công trình kiến trúc cổ, Thành cổ Quảng Trị cùng với các di tích liên quan được Bộ Văn hoá - Thông tin (nay là Bộ VH,TT&DL) xếp hạng di tích Quốc gia theo Quyết định số 235/VH-QĐ ngày 12/12/1986; Ngày 09 tháng 12 năm 2013 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định Số 2383/QĐ-TTg xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị và những địa điểm lưu niệm sự kiện 81 ngày đêm năm 1972. Thành cổ nằm ở vị trí trung tâm của toàn cụm di tích ở phía Nam tỉnh Quảng Trị như: Nhà lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn, Dinh Ái Tử thời Chúa Nguyễn Hoàng, Sân bay căn cứ Ái Tử thời Mỹ - ngụy, Nhà thờ La Vang, Chùa Sắc Tứ... Đó là chưa kể đến các địa điểm in đậm dấu ấn trận đánh 81 ngày đêm (Ngã ba cầu Ga, bến sông Thạch Hãn, Trường Bồ Đề, Nhà thờ Tri Bưu, Long Hưng, chốt Long Quang) đều rất gần Thành Cổ.
image003
Cổng tiền di tích Thành cổ Quảng Trị
Đến với Thành cổ Quảng Trị hôm nay không chỉ nhìn lại dấu vết của một số đoạn thành, lao xá, các cổng tiền, hậu, hữu, tả mà là một bảo tàng sống về ý chí và sức mạnh của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong thời đại mới. Mỗi tấc đất nơi đây thấm đẩm máu xương của biết bao người con yêu quý trên mọi miền Tổ quốc vì một lý tưởng cao đẹp đó là độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc. Chính vì vậy, Thành cổ trở thành mảnh đất thiêng, nơi hội tụ tình cảm của chiến sĩ, đồng bào cả nước. Nhiều năm qua Ban liên lạc Cựu chiến binh các đơn vị từng tham gia chiến đấu trên mặt trận Quảng Trị đã hành hương và tổ chức nhiều cuộc họp mặt kỷ niệm quy mô lớn; Lễ hội tri ân tháng 7 được nhiều người quan tâm, được bạn bè trong nước và quốc tế chờ đón, trở thành lễ hội cách mạng để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng nhân dân và du khách khi đến Quảng Trị. Đặc biệt, hàng chục vạn lượt khách viếng thăm Thành cổ mỗi năm đã thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “đền ơn đáp nghĩa”, tôn vinh, tưởng nhớ những người đã chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đây là dịp quảng bá trên thông tin đại chúng để đồng bào cả nước biết thêm nhiều về cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ và thị xã Quảng Trị năm 1972, cũng như góp phần quan trọng vào công tác nghiên cứu lịch sử, giáo dục cho thế hệ trẻ hôm nay tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước trong thời đại mới.
image005
                                            Hào thành xung quanh Thành cổ
 Với tầm quan trọng đặc biệt như vậy, trong quy hoạch tổng thể hiện nay, chúng ta có thể thấy rằng cụm di tích Thành cổ tính từ đài tưởng niệm trung tâm theo đường trực đạo đã vượt phạm vi 24ha đất Thành cổ hướng qua hữu ngạn sông Thạch Hãn. Hoàn thiện công tác xây dựng, trùng tu, tôn tạo cụm di tích Thành cổ thị xã Quảng Trị cũng nhờ vậy sẽ đổi thay, khởi sắc. Đây không phải một đô thị hiện đại mà là loại đô thị kết hợp giữa truyền thồng và hiện đại, lõi của đô thị là không gian thiêng. Các khu vực lân cận cũng dựa trên cơ sở đó mà phát triển theo chiều hướng lan toả trở thành một khu du lịch văn hoá tâm linh có quy mô lớn không chỉ trên địa bàn Quảng Trị mà của cả nước. Qua đó cũng mở rộng phạm vi tham quan, hướng khách đến với các hoạt động văn hoá nhằm vừa giải quyết được vấn đề giáo dục truyền thống vừa thoả mản nhu cầu tâm linh của khách du lịch, hành hương.
 So với hệ thống di tích lịch sử trên địa bàn thì hoạt động khai thác du lịch đưa khách đến hành hương, tham quan, học tập nghiên cứu di tích Thành cổ đã thực sự phát triển, chiếm hơn 50% tỷ trọng khách du lịch toàn tỉnh. Mặc dù không bán vé vào di tích nhưng có hàng trăm ngàn lượt khách đến Thành cổ hàng năm và từ đó toả đi đến khắp các di tích khác, đến các trung tâm mua sắm, lưu trú nghỉ dưỡng đã mang lại một nguồn thu nhập cho hoạt động dịch vụ du lịch, cho cộng đồng xã hội góp phần thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển kinh tế, xã hội của thị xã Quảng Trị nói riêng và cả tỉnh nói chung.
Để sự nghiệp bảo tồn di tích, phát huy giá trị di sản văn hoá luôn song hành với việc xây dựng và phát triển của địa phương, cần phải thực hiện một số công việc sau:
 - Khẩn trương triển khai việc phục hồi, trùng tu, tôn tạo: Gắn việc bảo tồn, phát huy giá trị di tích với quy hoạch các công trình, thiết chế văn hoá, cơ sở dịch vụ lớn trên địa bàn thị xã Quảng Trị và các khu vực lân cận. Ngoài việc bảo vệ các yếu tố gốc của di tích, cần đẩy nhanh tiến độ một số công trình là những điểm nhấn trong di tích như đầu tư xây dựng một Nhà Bảo tàng có kiến trúc truyền thống, không gian trưng bày, nâng tầm một Bảo tàng Thành cổ đẹp về hình thức, phong phú, đa dạng về nội dung, cũng cần đưa thêm các thủ pháp nghệ thuật mang tính biểu cảm cao kết hợp các giải pháp trưng bày, giới thiệu và tái hiện lại hình ảnh chiến trường bằng các phương pháp hiện đại, tạo ra một hệ thống cho phép người xem có cái nhìn trực quan và toàn diện về sự khốc liệt của chiến tranh, khí phách anh hùng của những người chiến sỹ cách mạng nhằm tôn vinh chiến thắng và tăng hơn nữa giá trị cho di tích để Thành cổ mãi mãi là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước, cách mạng cho các thế hệ muôn đời.
image007
            Tác phẩm nghệ thuật điêu khắc đá được trưng bày tại di tích Thành cổ
- Công tác sưu tầm hiện vật, di vật liệt sỹ: Để lịch sử không bị lãng quên và để giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay và mai sau tiếp tục tiến hành sưu tầm tư liệu, ảnh tư liệu, hiện vật bổ sung cho nội dung trưng bày trong đó cần lưu ý chủ đề hết sức quan trọng đó là “sự đóng góp của quân và dân Quảng Trị” nay vẫn còn thiếu trong không gian trưng bày. Ngoài ra, cần tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan như: Sở Lao động, Thương binh và Xã hội, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị tìm kiếm các di vật liệt sỹ trong các cuộc khai quật hài cốt liệt sỹ trên địa bàn cùng hàng trăm di vật liệt sỹ hết sức quý giá đang còn lưu giữ cần được bổ sung cho nội dung trưng bày nhằm đáp ứng nhu cầu thăm viếng, tưởng niệm hơn một vạn anh hùng liệt sỹ đã hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và chiêm nghiệm về một thời khắc bi hùng của lịch sử.
image009
                                                    Trường Bồ Đề
- Quy hoạch hoạt động du lịch, khai thác phát huy giá trị hệ thống di tích Thành cổ: Từ những lợi thế, điều kiện thuận lợi về mặt tự nhiên và xã hội của một di sản văn hoá tiêu biểu trong hệ thống di tích cách mạng kháng chiến Quảng Trị, hoạt động văn hoá - du lịch di tích Thành cổ luôn gắn kết chặt chẽ, mật thiết và có ý nghĩa lớn trong chiến lược quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương một cách bền vững. Cuộc chiến đấu 81 ngày đêm chống phản kích bảo vệ Thành cổ và thị xã Quảng Trị diễn ra trên một không gian rộng lớn bao gồm thị xã Quảng Trị và vùng ven thuộc các xã của huyện Hải Lăng và Triệu Phong. Chính vì vậy, không chỉ với một quần thể di tích trong lòng đô thị mà bao quanh nó là những địa danh đã in đậm dấu ấn của một thời chiến tranh khốc liệt và ngày nay đang dần trở thành những điểm du lịch đầy tiềm năng. Nếu đầu tư đúng hướng thì triển vọng du lịch dành cho cụm di tích Thành cổ sẽ góp phần tạo ra động lực mới củng cố vị thế văn hoá - du lịch cho tỉnh Quảng Trị.
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá về di tích: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền giới thiệu di tích một cách chủ động ở trong nước và ngoài nước. Đồng thời, phối kết hợp các đơn vị hoạt động lữ hành tổ chức tốt tour – tuyến tương xứng với tầm vóc, giá trị của hệ thống di tích. Tăng cường thời lượng thông tin về di tích trên các phương tiện thông tin đại chúng, phát hành bản đồ tập gấp, ấn phẩm về lịch sử các di tích. Các hoạt động trên đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu được cho phát triển ngành du lịch.
- Đầu tư cơ sở hạ tầng dịch vụ: Dịch vụ bảo tàng bao gồm các quầy bán hàng lưu niệm, ăn uống, giải trí... được coi là một phần không thể thiếu được trong thiết chế bảo tàng nhằm phục vụ khách tham quan, du lịch. Thông qua đó, khách tham quan có được những hàng lưu niệm về điểm tham quan trong chuyến du lịch của mình, được hiểu thêm về văn hoá, phong tục tập quán, ẩm thực của địa phương; giải quyết được những nhu cầu cấp thiết của khách trong thời gian lưu lại và là một cách tốt nhất giữ khách ở lại lâu hơn để hưởng thụ hết những gì mà di tích có. Cần phải tạo ra dịch vụ mang thương hiệu riêng cho mỗi điểm di tích và dịch vụ này không chỉ nhắm đến hiệu quả kinh tế mà chủ yếu phải nhắm đến việc quảng bá di tích làm sao cho các đối tượng công chúng trong nước cũng như nước ngoài biết về di tích và đến với di tích ngày càng nhiều hơn. 
Tiếp tục tiến hành điều chỉnh, quy hoạch các cơ sở hạ tầng, chú trọng nâng cao chất lượng phục vụ; phát triển các cơ sở lưu trú, các phương tiện vận chuyển khách tham quan phù hợp với điều kiện giao thông đi lại để mọi người có thể đáp ứng yêu cầu tiếp cận đầy đủ các công trình văn hoá tâm linh xung quanh trục Thành cổ Quảng Trị.
image011
                               Cầu Ga Quảng Trị bắc qua sông Thạch Hãn
Trong những năm qua, nhận thức được vai trò, vị thế và tầm quan trọng của di tích Thành cổ, ngành Văn hoá, Thể Thao và Du lịch Quảng Trị đã chủ động trong các hoạt động nghiên cứu, giữ gìn và phát huy tốt giá trị di tích; Đồng thời luôn tìm mọi cách để làm cho cỏi thiêng Thành cổ ngày càng được tôn vinh trong lòng di sản văn hoá dân tộc, xứng đáng với niềm tin và sự gửi trao của đồng bào cả nước. Khách tham quan, hành hương ngày càng đến nhiều hơn, hoạt động dịch vụ du lịch được đẩy mạnh ngoài việc thu hút lực lượng lao động trực tiếp, tăng thu nhập cho người dân, góp phần quan trọng trong công cuộc xoá đói giảm nghèo. Đồng thời, ngoài tăng thu nhập cho địa phương, phát triển du lịch còn có vai trò nâng cao dân trí nhờ sự mở rộng giao tiếp của người dân với khách du lịch. Những hoạt động văn hoá mang tính sự kiện sẽ góp phần nâng cao nhận thức về giữ gìn và làm tăng các giá trị cảnh quan các di tích, truyền thống đấu tranh cách mạng của địa phương đối với cả nước và bạn bè quốc tế. Do vậy, có thể khẳng định vị trí của cỏi thiêng Thành cổ và không gian thiêng 81 ngày đêm có vai trò, vị trí quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Trị.
 
 

Tác giả bài viết: Ngô Văn Minh

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây